کتاب‌شناسی غزنه

Китобшиносии Ғазна

به همت فرهنگستان زبان و ادب فارسی همایش بین‌المللی غزنه و زبان و ادب فارسی، به مناسبت انتخاب شهر غزنه به ‌عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳ از سوی مؤسسۀ فرهنگی آیسسکو، در تاریخ بیست‌ و نهم مهرماه برگزار شد. همایش مذکور فرصتی بود تا اهل علم و فرهنگ با تاریخ و تمدن این شهر آشنایی بیشتری حاصل کنند. شناخت غزنه و بزرگان پرورش‌یافته در آن و شناخت آثار علمی و ادبی پدیدآمده به دست آن بزرگان تنها شناخت غزنه و افغانستان نیست، بلکه گامی در راه شناخت بخش مهمی از فرهنگ و تمدن جهان اسلام، و به ‌ویژه فرهنگ و تمدن ایران اسلامی به شمار می‌رود.
BOOK1208922به همین مناسبت فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با استقبال از انتخاب شهر غزنه به ‌عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام، برنامه‌ها و فعالیت‌هایی را در دستور کار خود قرار داد که یکی از آن‌ها تألیف کتاب‌شناسی غزنه بود. محور اصلی این کتاب‌شناسی تاریخ حکومت غزنویان و قلمرو گستردۀ آنان است. به این منظور فهرستی از مقالات و پایان‌نامه‌ها و کتاب‌های مستقلی که به زبان فارسی در بارۀ غزنه و غزنویان، به ‌صورت تألیف یا ترجمه، منتشر شده‌اند، و همچنین کتاب‌هایی که بخشی یا فصلی از آن‌ها به نوعی به غزنه و غزنویان مربوط می‌شود، تهیه و بدین ‌ترتیب سعی شد تا به غزنه از ابعاد گوناگون توجه شود و تمام جوانب آن از قبیل تاریخ و جغرافیا و فرهنگ و مکان‌های تاریخی و آداب ‌و رسوم و سیاست و جامعه‌شناسی و زبان و ادبیات و آیین و مذهب و کشاورزی و صنایع در نظر گرفته شود.
مجموعۀ حاضر، به‌ جز مقدمه و پیشگفتار و نمایه‌ها، در سه بخش کلی ترتیب یافته است: بخش اول: کتاب‌ها (شامل آموزش ‌و پرورش، فلسفه و عرفان و دین، باستان‌شناسی، جغرافیا، ادبیات، تاریخ، علوم، هنر)؛ بخش دوم: مقاله‌ها (شامل فلسفه و عرفان و دین، باستان‌شناسی، جغرافیا، ادبیات، تاریخ، علوم، هنر)؛ بخش سوم: پایان‌نامه‌ها (شامل فلسفه و عرفان و دین، ادبیات، تاریخ، علوم، هنر).
کتاب‌شناسی غزنه به کوشش خانم ویدا بزرگ‌چمی، عضو هیئت‌ علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گردآوری شده که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در 384 صفحه و به بهای 200000 ریال منتشر کرده است.

Ба ҳиммати Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ Ҳамоиши байналмилалии «Ғазна ва забону адаби форсӣ» ба муносибати интихоби шаҳри Ғазна ба унвони пойтахти фарҳангии ҷаҳони ислом дар соли 2013 аз сӯи муассисаи фарҳангии ISESCO (Islamic Educational Scientific and Cultural Organization), дар таърихи 29 меҳрмоҳ баргузор шуд. Ҳамоиши мазкур фурсате буд, то аҳли илму фарҳанг бо таърих ва тамаддуни ин шаҳр ошноии бештаре ҳосил кунанд. Шинохти Ғазна ва бузургони парваришёфта дар он, шинохти осори илмӣ ва адабии падидомада ба дасти он бузургон танҳо шинохти Ғазна ва Афғонистон нест, балки гоме дар роҳи шинохти бахши муҳимме аз фарҳанг ва тамаддуни ҷаҳони ислом ва ба вижа, фарҳанг ва тамаддуни Эрони исломӣ ба шумор меравад.
Ба ҳамин муносибат, Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ бо истиқбол аз интихоби шаҳри Ғазна ба унвони пойтахти фарҳангии ҷаҳони ислом, барномаҳо ва фаъолиятҳоеро дар дастури кори худ қарор дод, ки яке аз онҳо таълифи «Китобшиносии Ғазна» буд. Меҳвари аслии ин китобшиносӣ таърихи ҳукумати Ғазнавиён ва қаламрави густурдаи онон аст. Ба ин манзур, феҳристе аз мақолот ва поённомаҳо ва китобҳои мустақиле, ки ба забони форсӣ дар бораи Ғазна ва ғазнавиён марбут мешавад, таҳия ва бад-ин тартиб, саъй шуд, то ба Ғазна аз абъоди гуногун таваҷҷуҳ шавад ва тамоми ҷавониби он, аз қабили таърих, ҷуғрофиё, фарҳанг, маконҳои таърихӣ, одобу русум, сиёсат, ҷомеашиносӣ, забон, адабиёт, ойину мазҳаб, кишоварзӣ ва саноеъ дар назар гирифта шавад.
Маҷмӯаи ҳозир ба ҷуз муқаддима, пешгуфтор ва намояҳо, дар се бахши куллӣ тартиб ёфтааст: бахши аввал – китобҳо (шомили омӯзишу парвариш, фалсафа, ирфон, дин, бостоншиносӣ, ҷуғрофиё, адабиёт, таърих, улум, ҳунар); бахши дувум – мақолаҳо (шомили фалсафа, ирфон, дин, бостоншиносӣ, ҷуғрофиё, адабиёт, таърих, улум, ҳунар); бахши севум – поённомаҳо (шомили фалсафа, ирфон, дин, адабиёт, таърих, улум, ҳунар).
«Китобшиносии Ғазна» ба кӯшиши хонуми Видо Бузургчамӣ – узви ҳайати илмии Фарҳангистон забон ва адаби форсӣ гирдоварӣ шуда, ки интишороти Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ онро дар 384 сафҳа ва ба баҳои 200 000 риёл мунташир кардааст.

همچنین بررسی کنید

واژه‌‌نامۀ شکوری در وبگاه پژوهشگاه

«Вожаномаи Шакурӣ» дар вебгоҳи пажӯҳишгоҳ

نرم‌افزار «واژه‌نامۀ شکوری» از سوی پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی، حاوی بیش از ۴۹۰۰۰۰ (چهارصد و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *